యువతీ–యువకుల మధ్య పరస్పర సమ్మతితో ఏర్పడే ప్రేమ సంబంధాలపై పోక్సో (POCSO) చట్టాన్ని విచక్షణారహితంగా ప్రయోగించడం సరైందేనా? అని సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ప్రేమలో ఉన్న ఒక అబ్బాయి, అమ్మాయి ఇంటి నుంచి వెళ్లిపోతే, అలాంటి ప్రతి ఘటనను లైంగిక నేరంగా పరిగణించడం ఎంతవరకు సమంజసమని ప్రశ్నించింది.
జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఆర్. మహాదేవన్ల ధర్మాసనం విచారణ సందర్భంగా, 15 నుంచి 18 ఏళ్ల వయసు ప్రయోగాలు, భావోద్వేగాలు, ఆకర్షణలు ఎక్కువగా ఉండే దశ అని పేర్కొంది. ఈ వయసులో ఇద్దరు యువతీయువకులు స్వచ్ఛందంగా సంబంధం ఏర్పరుచుకుంటే, దానిని ప్రతి సందర్భంలోనూ పోక్సో కేసుగా చూడాలా? అని ప్రశ్నించింది.
కోర్టు వ్యాఖ్యానిస్తూ, తల్లిదండ్రులు తమ కుటుంబ గౌరవం (హానర్) పేరుతో పిల్లల ప్రేమ సంబంధాలను అడ్డుకునేందుకు పోక్సో చట్టాన్ని ఆయుధంగా ఉపయోగిస్తున్న ఘటనలు పెరుగుతున్నాయని పేర్కొంది. ఇలాంటి కేసుల్లో చివరికి నిందితులు నిర్దోషులుగా బయటపడుతున్నా, అప్పటికే యువకులు జైలు జీవితం అనుభవించాల్సి వస్తోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
ఈ కేసు 2023లో కలకత్తా హైకోర్టు ఇచ్చిన వివాదాస్పద తీర్పు నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా (సువో మోటోగా) ప్రారంభించిన విచారణలో భాగం. ఆ హైకోర్టు తీర్పును 2024లో సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది. ప్రస్తుతం యుక్తవయస్కుల గోప్యత, సంక్షేమం, చట్టపరమైన రక్షణలపై విస్తృత మార్గదర్శకాలు రూపొందించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తోంది.
సీనియర్ న్యాయవాది మాధవి దివాన్ కోర్టుకు వివరించుతూ, స్వచ్ఛంద ప్రేమ సంబంధాల్లో ఉన్న యువతపై కూడా పోక్సో కేసులు నమోదు కావడం వల్ల చట్టం అసలు ఉద్దేశం దెబ్బతింటోందని చెప్పారు. అదే సమయంలో పిల్లల రక్షణ బలహీనపడకుండా, చట్ట దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టే విధంగా వ్యవస్థను మెరుగుపరచాల్సిన అవసరం ఉందని సూచించారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా ఈ అంశంపై కొన్ని సిఫార్సులు సిద్ధం చేసినట్లు కోర్టుకు తెలిపింది. పోక్సో కేసుల పర్యవేక్షణ కోసం ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఉండాలని ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. దీనిపై తదుపరి విచారణను సుప్రీంకోర్టు జూలై 17కు వాయిదా వేసింది.
గమనిక: పోక్సో చట్టం 18 ఏళ్లలోపు పిల్లలను లైంగిక దాడి, వేధింపులు, దోపిడీ నుంచి రక్షించేందుకు రూపొందించబడింది. అయితే, స్వచ్ఛందంగా ప్రేమలో ఉన్న యుక్తవయస్కుల కేసులను కూడా అదే చట్టం కింద నమోదు చేయడం వల్ల ఏర్పడుతున్న సమస్యలపై సుప్రీంకోర్టు ప్రస్తుతం సమగ్రంగా పరిశీలిస్తోంది.