ప్రపంచ బ్యాంక్‌ నుంచి భారత్‌దే అత్యధిక రుణం.. కానీ అసలు విషయం ఇదే!

ప్రపంచ బ్యాంక్‌ నుంచి అత్యధికంగా రుణం తీసుకున్న దేశం భారత్‌ అని తాజా గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అయితే దీనిని చూసి భారత్‌ ఆర్థికంగా ఎక్కువ అప్పుల్లో కూరుకుపోయిందని అర్థం చేసుకోవడం తప్పు అని విశ్లేషణ చెబుతోంది.

మార్చి 2026 నాటికి భారత్‌కు ప్రపంచ బ్యాంక్‌ వద్ద సుమారు 34.35 బిలియన్‌ డాలర్ల బకాయి ఉంది. ఇందులో సుమారు 21.92 బిలియన్‌ డాలర్లు IBRD రుణాలు కాగా, 12.43 బిలియన్‌ డాలర్లు IDA క్రెడిట్లు.

భారత్‌ ఎప్పటి నుంచి ప్రపంచ బ్యాంక్‌ నుంచి రుణాలు తీసుకుంటోంది?

భారత్‌కు ప్రపంచ బ్యాంక్‌తో సంబంధం స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొద్దికాలానికే ప్రారంభమైంది. 1949లో రైల్వేల పునర్నిర్మాణం కోసం 34 మిలియన్‌ డాలర్ల తొలి రుణం తీసుకుంది.

తర్వాత విద్యుత్‌, ఉక్కు పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం, గ్రీన్‌ రివల్యూషన్‌, రోడ్లు, పోర్టులు, విద్య, గ్రామీణాభివృద్ధి, పట్టణ రవాణా, పునరుత్పాదక ఇంధనం వంటి అనేక అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ప్రపంచ బ్యాంక్‌ రుణాలు ఉపయోగపడ్డాయి.

భారత్‌ ఎప్పటి నుంచి నంబర్‌ వన్‌ బారోవర్‌?

ఇది ఇప్పుడే జరిగిన విషయం కాదు. ప్రపంచ బ్యాంక్‌ చరిత్ర ప్రకారం 1969లోనే భారత్‌ ప్రపంచ బ్యాంక్‌లో అత్యధిక రుణ బకాయి ఉన్న దేశంగా నిలిచింది.

భారత్‌ బకాయి:

• 1970 – సుమారు $1.56 బిలియన్‌
• 1980 – $5.56 బిలియన్‌
• 1990 – $19 బిలియన్‌ దాటింది
• 2010 – $37 బిలియన్‌ దాటింది
• 2020 – సుమారు $39.6 బిలియన్‌

అయితే ఆ తర్వాత భారత్‌ బకాయి తగ్గుతూ వస్తోంది. 2020లో $39.6 బిలియన్ల నుంచి 2026లో $34.35 బిలియన్లకు తగ్గింది. అంటే సుమారు 13 శాతం తగ్గుదల.

మరి పాకిస్థాన్‌ పరిస్థితి?

పాకిస్థాన్‌ కూడా ప్రపంచ బ్యాంక్‌ నుంచి భారీగా రుణాలు పొందుతున్న దేశమే. 2026 జూన్‌ నాటికి పాకిస్థాన్‌ ప్రపంచ బ్యాంక్‌ ప్రాజెక్టుల మొత్తం కమిట్‌మెంట్లు సుమారు $51.85 బిలియన్లు.

అయితే ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఉంది:

“Total commitments” అంటే ప్రస్తుతం చెల్లించాల్సిన అప్పు కాదు.

ప్రస్తుతం బకాయి ఉన్న రుణం, భవిష్యత్తు ప్రాజెక్టులకు ప్రపంచ బ్యాంక్‌ ఆమోదించిన మొత్తం—ఈ రెండూ వేర్వేరు.

భారత్‌ అప్పు ఎక్కువంటే.. భారత్‌ పరిస్థితి దారుణమా?

అలా చెప్పడం సరైంది కాదు.

ప్రధాన కారణం దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థల పరిమాణం.

భారత్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ సుమారు $3.96 ట్రిలియన్‌ కాగా, పాకిస్థాన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ సుమారు $407 బిలియన్లు. అంటే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పాకిస్థాన్‌ కంటే దాదాపు 10 రెట్లు పెద్దది.

అందువల్ల భారత్‌ $34.35 బిలియన్ల ప్రపంచ బ్యాంక్‌ రుణం తీసుకోవడం, చాలా చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన పాకిస్థాన్‌ $20 బిలియన్ల రుణం తీసుకోవడం—రెండింటి ఆర్థిక ప్రభావం ఒకేలా ఉండదు.

సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే..

ఒక కంపెనీకి ₹100 కోట్ల అప్పు, మరో కంపెనీకి ₹50 కోట్ల అప్పు ఉందనుకుందాం. కానీ మొదటి కంపెనీ ఆదాయం ₹1,000 కోట్లు, రెండో కంపెనీ ఆదాయం కేవలం ₹100 కోట్లు అయితే—ఎవరి అప్పు భారం ఎక్కువ?

అదే సూత్రం దేశాలకూ వర్తిస్తుంది.

కాబట్టి “ప్రపంచ బ్యాంక్‌కు భారత్‌ అత్యధికంగా బాకీ ఉన్న దేశం” అనేది నిజం.

కానీ…

“భారత్‌ పాకిస్థాన్‌ కంటే ఎక్కువ అప్పుల భారంలో ఉంది” అని కేవలం ఈ ఒక్క గణాంకం ఆధారంగా చెప్పడం మాత్రం సరైనది కాదు.

ముఖ్యంగా భారత్‌ ప్రపంచ బ్యాంక్‌ రుణాలను రోడ్లు, రైల్వేలు, విద్యుత్‌, నీటి వనరులు, విద్య, పారిశ్రామిక మౌలిక వసతులు, పునరుత్పాదక ఇంధనం వంటి దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు ఉపయోగిస్తోంది.