సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, టర్కీ మధ్య కుదిరిన మక్కా సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందం ఇప్పుడు కీలక దశలోకి వెళ్లింది. యెమెన్‌లో హౌతీ దాడులు తీవ్రం కావడంతో ఈ ఒప్పందాన్ని అమల్లోకి తీసుకురావాలని మూడు దేశాలు నిర్ణయించాయి. దీంతో సౌదీ అరేబియాకు పాకిస్థాన్, టర్కీ సైనిక మద్దతు లభించనుంది. అయితే ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హౌతీలను ఈ మూడు దేశాల బలగాలు ఓడించగలవా? అన్న ప్రశ్న ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
మక్కా సంయుక్త రక్షణ ఒప్పందాన్ని సౌదీ యువరాజు మహ్మద్ బిన్ సల్మాన్, పాకిస్థాన్ ప్రధాని షెహ్‌బాజ్ షరీఫ్, టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డొగాన్ 2026 ఆగస్టులో కుదుర్చుకున్నారు. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం ఒక దేశంపై సాయుధ దాడి జరిగితే, అది మిగిలిన రెండు దేశాలపై జరిగిన దాడిగా పరిగణిస్తారు. మూడు దేశాల రక్షణ సహకారాన్ని పెంచడం, అవసరమైన సమయంలో సైనిక సామర్థ్యాలను వేగంగా మోహరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
యెమెన్‌లోని హౌతీలు ఇటీవలి వారాల్లో సౌదీ అరేబియాపై డ్రోన్లు, క్షిపణులతో దాడులు చేస్తున్నారు. మక్కా, మదీనా ప్రాంతాలతో పాటు రాజధాని రియాద్, కింగ్ ఖాలిద్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, చమురు సంస్థల మౌలిక సదుపాయాలు, సైనిక స్థావరాలు కూడా దాడుల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. దీంతో సౌదీ అరేబియా తన రక్షణను మరింత బలోపేతం చేసుకునేందుకు పాకిస్థాన్, టర్కీ సహాయాన్ని కోరుతోంది.
పాకిస్థాన్‌కు పెద్ద సంఖ్యలో సైనిక బలగాలు, యుద్ధ అనుభవం ఉన్న భూ, వైమానిక దళాలు ఉన్నాయి. టర్కీకి నాటో అనుభవంతో పాటు డ్రోన్లు, క్షిపణులు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్ రంగాల్లో బలమైన రక్షణ సామర్థ్యం ఉంది. సౌదీ అరేబియా కూడా ప్రపంచంలో అధికంగా రక్షణ రంగంపై ఖర్చు చేసే దేశాల్లో ఒకటి. ఈ మూడు దేశాల సైనిక సామర్థ్యాలు కలిస్తే హౌతీలపై గణనీయమైన ఒత్తిడి తీసుకురాగలవని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
అయితే యెమెన్‌లో హౌతీలను పూర్తిగా ఓడించడం అంత సులభం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఉత్తర యెమెన్‌లోని కొండలు, లోయలు, గుహలు, భూగర్భ స్థావరాలు హౌతీలకు రక్షణగా ఉన్నాయి. మొబైల్ క్షిపణి లాంచర్లు, విభజిత కమాండ్ వ్యవస్థ కూడా వారి బలాన్ని పెంచుతున్నాయి. ఇలాంటి ప్రాంతాల్లో భారీ సైన్యాన్ని భూభాగంలోకి పంపితే ఆ సైన్యానికి అవసరమైన ఇంధనం, ఆయుధాలు, ఆహారం, నీటిని తరలించే సరఫరా మార్గాలు సులభంగా లక్ష్యాలుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
పాకిస్థాన్‌కు కూడా యెమెన్ యుద్ధంలో ప్రత్యక్ష జోక్యంపై గత అనుభవం ఉంది. 2015లో సౌదీ అరేబియా హౌతీలపై యుద్ధానికి పాకిస్థాన్ నుంచి యుద్ధ విమానాలు, నౌకలు, భూ సైన్యాన్ని కోరింది. దీనిపై పాకిస్థాన్ పార్లమెంట్‌లో చర్చ జరిగిన అనంతరం తటస్థంగా ఉండాలని ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించారు. అయితే సౌదీ అరేబియా భౌగోళిక సమగ్రత లేదా మక్కా, మదీనా పవిత్ర స్థలాలకు ముప్పు ఏర్పడితే అండగా ఉంటామని అప్పట్లో పాకిస్థాన్ హామీ ఇచ్చింది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, టర్కీ కలిసి హౌతీలపై భారీ నష్టం కలిగించగలిగినా.. ఉత్తర యెమెన్‌ను స్వాధీనం చేసుకోవడం లేదా హౌతీ ఉద్యమాన్ని పూర్తిగా నిర్మూలించడం వేర్వేరు విషయాలు. హౌతీలకు స్థానిక మద్దతు, పెద్ద సంఖ్యలో సాయుధ బలగాలు, విస్తృత భూభాగంపై నియంత్రణ, క్షిపణులు-డ్రోన్ల సామర్థ్యం ఉన్నాయి. అందువల్ల సైనిక చర్యతో పాటు రాజకీయ చర్చలు, దౌత్యపరమైన పరిష్కారం కూడా అవసరమని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.