భారత గణిత శాస్త్రవేత్త మహేశ్ కాక్డేకు అరుదైన గౌరవం దక్కింది. బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc)లో గణితశాస్త్ర ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్న మహేశ్ కాక్డే 2026 రామానుజన్ ప్రైజ్ ఫర్ యంగ్ మ్యాథమెటిషియన్స్ ఫ్రమ్ డెవలపింగ్ కంట్రీస్‌ను గెలుచుకున్నారు. ఆల్జీబ్రిక్ నంబర్ థియరీలో ఆయన చేసిన విశిష్ట పరిశోధనలకు గుర్తింపుగా ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డు లభించింది.
రామానుజన్ ప్రైజ్‌ను ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ థియరిటికల్ ఫిజిక్స్ (ICTP), ఇంటర్నేషనల్ మ్యాథమెటికల్ యూనియన్ (IMU) సంయుక్తంగా అందిస్తున్నాయి. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో పనిచేస్తూ 45 ఏళ్లలోపు అత్యుత్తమ గణిత పరిశోధనలు చేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలను ఈ అవార్డుకు ఎంపిక చేస్తారు. ఈ పురస్కారంతో పాటు 10,000 అమెరికన్ డాలర్ల నగదు బహుమతి కూడా ఉంటుంది.
మహేశ్ కాక్డే ప్రధానంగా ఆల్జీబ్రిక్ నంబర్ థియరీపై పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా నాన్‌కమ్యూటేటివ్ ఇవాసావా థియరీలో ఆయన చేసిన కీలక పరిశోధనలకు ఈ అవార్డు గుర్తింపు లభించింది. అలాగే గ్రాస్-స్టార్క్, బ్రూమర్-స్టార్క్ కాన్జెక్చర్స్‌కు సంబంధించిన ఆయన పరిశోధనలు కూడా ఆధునిక సంఖ్యా సిద్ధాంతంలో ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నాయి.
కాక్డే పరిశోధనలకు డేవిడ్ హిల్బర్ట్ ప్రతిపాదించిన 23 ప్రసిద్ధ గణిత సమస్యల్లో ఒకటైన హిల్బర్ట్ 12వ సమస్యతోనూ సంబంధం ఉంది. సంఖ్యలు, సమీకరణాలు, వాటి వెనుక దాగి ఉన్న సంక్లిష్ట గణిత నిర్మాణాల మధ్య సంబంధాలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఆయన పరిశోధనలు కీలకంగా నిలిచాయి.
మహేశ్ కాక్డే 1983లో మహారాష్ట్రలోని అకోలాలో జన్మించారు. బెంగళూరులోని ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో గణితశాస్త్రం అభ్యసించిన ఆయన అనంతరం కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీలో ఉన్నత విద్యను కొనసాగించారు. 2008లో ప్యూర్ మ్యాథమెటిక్స్‌లో పీహెచ్‌డీ పూర్తి చేశారు. అనంతరం ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్సిటీ, యూనివర్సిటీ కాలేజ్ లండన్, కింగ్స్ కాలేజ్ లండన్‌లలో పనిచేశారు. 2019లో IISc బెంగళూరులో ప్రొఫెసర్‌గా చేరారు.
రామానుజన్ ప్రైజ్ కాక్డేకు దక్కిన తొలి ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవం కాదు. 2022లో ఆయనకు మ్యాథమెటికల్ సైన్సెస్ విభాగంలో ఇన్ఫోసిస్ ప్రైజ్ లభించింది. అదే ఏడాది ఇంటర్నేషనల్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ మ్యాథమెటిక్స్‌లో ఆహ్వానిత వక్తగా పాల్గొన్నారు. 2023లో ఆసియన్ సైంటిస్ట్ 100 జాబితాలోనూ చోటు దక్కించుకున్నారు.