ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, డ్రోన్లు, రోబోలు, పారిశ్రామిక యంత్రాలు, రక్షణ రంగ పరికరాల్లో ఉపయోగించే మోటార్ల తయారీలో రేర్ ఎర్త్ (అరుదైన భూ ఖనిజాలు) అయస్కాంతాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. ఈ అయస్కాంతాల తయారీలో చైనా దాదాపు ప్రపంచంపై గుత్తాధిపత్యాన్ని నెలకొల్పింది. దీంతో అనేక దేశాలు చైనాపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
అయితే, ఈ ఆధిపత్యానికి భిన్నమైన దారిని చూపిస్తూ బెంగళూరుకు చెందిన విమాగ్ ల్యాబ్స్ (Vimag Labs) అనే స్టార్టప్ కొత్త సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసింది. రేర్ ఎర్త్ అయస్కాంతాల అవసరం లేకుండానే, కేవలం సాఫ్ట్వేర్ ఆధారిత నియంత్రణతో పనిచేసే మోటార్లను రూపొందించే టెక్నాలజీని అభివృద్ధి చేస్తోంది.
అయస్కాంతాలు లేకుండానే మోటార్ ఎలా?
సాధారణంగా ఎలక్ట్రిక్ మోటార్లలో శాశ్వత అయస్కాంతాలు (Permanent Magnets) ఉంటాయి. ఇవి నియోడిమియం, డిస్ప్రోసియం వంటి రేర్ ఎర్త్ ఖనిజాలతో తయారవుతాయి. ఇవే మోటార్ పనితీరును నిర్ణయిస్తాయి.
విమాగ్ ల్యాబ్స్ మాత్రం అయస్కాంతాల స్థానంలో అత్యాధునిక సాఫ్ట్వేర్ అల్గోరిథమ్లు, తెలివైన విద్యుత్ నియంత్రణ (Software-defined Motor Control)ను ఉపయోగిస్తోంది. దీని వల్ల మోటార్ పనితీరు దాదాపు అదే స్థాయిలో ఉండటమే కాకుండా, ఖరీదైన రేర్ ఎర్త్ ఖనిజాలపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ఈ ఆలోచన ఎందుకు కీలకం?
చైనా ప్రస్తుతం ప్రపంచ రేర్ ఎర్త్ అయస్కాంతాల సరఫరాలో ఆధిపత్యం కొనసాగిస్తోంది. ఎప్పుడైనా ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధిస్తే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, రక్షణ రంగ ఉత్పత్తుల తయారీ తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతుంది.
అయస్కాంతాల అవసరాన్ని పూర్తిగా తగ్గించగలిగితే…
- చైనాపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
- తయారీ వ్యయం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
- సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) మరింత స్థిరంగా మారుతుంది.
- భారత్కు సాంకేతిక స్వావలంబన దిశగా పెద్ద ముందడుగు అవుతుంది.
2020లో ప్రారంభమైన ప్రయాణం
విమాగ్ ల్యాబ్స్ వ్యవస్థాపకుడు మనీష్ సేథ్ 2020లో ఈ ఆలోచనతో ప్రయోగాలు ప్రారంభించారు. హార్డ్వేర్ కంటే సాఫ్ట్వేర్తోనే మోటార్ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చనే నమ్మకంతో పరిశోధనలు చేపట్టారు. ఇప్పుడు ఈ టెక్నాలజీని ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, పరిశ్రమల యంత్రాలు, డ్రోన్లు తదితర రంగాల్లో ఉపయోగించేందుకు పరీక్షలు కొనసాగుతున్నాయి.
భారత్కు ఎందుకు ఇది కీలకం?
భారత్ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీలో వేగంగా ముందుకు సాగుతోంది. కానీ మోటార్లకు అవసరమైన రేర్ ఎర్త్ అయస్కాంతాల కోసం ఇప్పటికీ విదేశాలపై, ముఖ్యంగా చైనాపై ఆధారపడుతోంది.
అలాంటి సమయంలో అయస్కాంతాలు లేకుండానే సమర్థవంతంగా పనిచేసే మోటార్ల అభివృద్ధి విజయవంతమైతే…
- భారత ఆటోమొబైల్ రంగానికి భారీ ఊరట లభిస్తుంది.
- దేశీయ తయారీ పరిశ్రమకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడతాయి.
- ప్రపంచ మార్కెట్లో భారత్ సాంకేతిక ప్రత్యామ్నాయంగా ఎదిగే అవకాశం ఉంటుంది.
చైనా ఆధిపత్యంలో ఉన్న రేర్ ఎర్త్ అయస్కాంతాలపై ఆధారపడకుండా, సాఫ్ట్వేర్ ఆధారిత మోటార్ టెక్నాలజీని అభివృద్ధి చేయాలన్న విమాగ్ ల్యాబ్స్ ప్రయత్నం విజయవంతమైతే, అది కేవలం ఒక స్టార్టప్ విజయం మాత్రమే కాదు… ప్రపంచ ఎలక్ట్రిక్ మోటార్ పరిశ్రమలో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది కావొచ్చు.