ఢిల్లీలో వాయు కాలుష్యం రోజురోజుకూ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో బాణసంచా వినియోగంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. దీపావళి సందర్భంగా బాణసంచాపై పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించేందుకు తాము మొగ్గు చూపడం లేదని స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఇప్పటికే విధించిన ఆంక్షలను అధికారులు కచ్చితంగా అమలు చేయాలని ఆదేశించింది. ప్రతి సంవత్సరం కోర్టు ఆదేశాలు జారీ చేస్తున్నప్పటికీ క్షేత్రస్థాయిలో వాటిని అమలు చేయకపోతే ప్రయోజనం ఏమిటని ప్రశ్నించింది. ఆదేశాలను అమలు చేయకపోతే అవి అపహాస్యానికి గురవుతాయని వ్యాఖ్యానించింది.
జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్, జస్టిస్ ప్రసన్న బి. వరాలేతో కూడిన ధర్మాసనం ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతంలో బాణసంచా వినియోగం, వాయు కాలుష్య నియంత్రణకు సంబంధించిన పిటిషన్లపై విచారణ చేపట్టింది. ఈ సందర్భంగా ప్రతి సంవత్సరం ఇదే సమస్యపై విచారణ జరపాల్సి వస్తోందని, ఆదేశాలు ఇచ్చినప్పటికీ వాటిని పాటించే పరిస్థితి కనిపించడం లేదని అసహనం వ్యక్తం చేసింది. కాలుష్యం అనేది ఒక్క వ్యక్తికి సంబంధించిన సమస్య కాదని, ప్రతి జీవిపై ప్రభావం చూపుతుందని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
బాణసంచాపై పూర్తి నిషేధం విధించడం తమ ఉద్దేశం కాదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ప్రజల పండుగ భావోద్వేగాలను కూడా అర్థం చేసుకుంటున్నామని, అయితే పర్యావరణం, ప్రజారోగ్యాన్ని కాపాడటం కూడా ముఖ్యమని తెలిపింది. ఆంక్షలను సమర్థంగా అమలు చేయకుండా కోర్టును మరింత కఠినమైన నిర్ణయాల వైపు నెట్టవద్దని అధికారులను హెచ్చరించింది. పండుగల సమయంలో బాణసంచా వినియోగానికి అనుమతి ఇచ్చిన రోజుల్లోనైనా అధికారులు క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షణ చేపట్టాలని సూచించింది.
బాణసంచా వల్ల కలిగే కాలుష్యంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు ప్రముఖ వ్యక్తుల సేవలను వినియోగించుకోవాలని సుప్రీంకోర్టు సూచించింది. ముఖ్యంగా క్రికెటర్ విరాట్ కోహ్లీ వంటి ప్రముఖులను భాగస్వామ్యం చేసి ప్రజలకు సందేశం ఇవ్వాలని అభిప్రాయపడింది. దీపావళిని బాణసంచా లేకుండా కూడా ఆనందంగా జరుపుకోవచ్చనే విషయాన్ని ప్రచారం చేయాలని సూచించింది.
పత్రికలు, టెలివిజన్, ఇతర మాధ్యమాల ద్వారా అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలని పేర్కొంది. ముఖ్యంగా పిల్లలకు పండుగల అసలు ప్రాధాన్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి చిన్నప్పటి నుంచే అవగాహన కల్పించాలని తెలిపింది. విద్యాసంస్థలు కూడా ఈ కార్యక్రమాల్లో భాగస్వాములు కావాలని సూచించింది.
బాణసంచా కాల్చడం వల్ల PM2.5 వంటి ప్రమాదకరమైన సూక్ష్మ కణాలు గాలిలోకి విడుదలవుతాయని కోర్టుకు వివరించారు. ఈ కణాలు శ్వాసకోశ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించి ఊపిరితిత్తులను దాటి రక్తప్రవాహంలో కలిసే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. బాణసంచాలో ఉపయోగించే రసాయనాలు, లోహాల వల్ల విషపూరిత వాయువులు కూడా విడుదలవుతాయని తెలిపారు.
పిల్లలు, వృద్ధులు, ఇప్పటికే శ్వాసకోశ సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారిపై ఈ కాలుష్యం తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని నిపుణులు కోర్టు దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. గ్రీన్ క్రాకర్స్‌లో కాలుష్య ఉద్గారాలు తక్కువగా ఉంటాయని చెబుతున్నప్పటికీ, మార్కెట్లో విక్రయించే ఉత్పత్తులు నిజంగా ఆ ప్రమాణాలను పాటిస్తున్నాయా అనే విషయాన్ని తనిఖీ చేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.