చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌ మూడు రోజుల అమెరికా పర్యటనకు వెళ్లారు. వాషింగ్టన్‌లో ఆయన అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌తో కీలక భేటీ కానున్నారు. వాణిజ్యం, టెక్నాలజీ, తైవాన్‌, ఇరాన్ యుద్ధం వంటి అంశాలు ఇరువురు నేతల చర్చల్లో ప్రధానంగా ఉండనున్నాయి. అయితే షీ జిన్‌పింగ్‌ అమెరికా పర్యటనకు వెళ్లే రెండు వారాల ముందు న్యూఢిల్లీలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో సమావేశం కావడం ఇప్పుడు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
సెప్టెంబర్‌ 12న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 18వ బ్రిక్స్‌ సదస్సు సందర్భంగా మోదీ, షీ జిన్‌పింగ్‌ ద్వైపాక్షిక సమావేశం నిర్వహించారు. 2020 గల్వాన్‌ ఘర్షణల తర్వాత షీ జిన్‌పింగ్‌ భారత్‌కు రావడం ఇదే తొలిసారి. కొన్నేళ్లుగా దెబ్బతిన్న భారత్-చైనా సంబంధాలను క్రమంగా సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి ఇరుదేశాలు ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో ఈ భేటీ జరిగింది.
మోదీ-షీ భేటీ తర్వాత భారత్, చైనా సంబంధాల్లో కొంత సానుకూల వాతావరణం కనిపిస్తోంది. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో శాంతి, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, ఆర్థిక సహకారం వంటి అంశాలపై ఇరుదేశాలు మళ్లీ చర్చలు జరుపుతున్నాయి. భారత్, చైనా రెండూ గ్లోబల్‌ సౌత్‌లో ముఖ్యమైన దేశాలని, పరస్పర అభివృద్ధికి సహకరించే అవకాశాలు ఉన్నాయని షీ జిన్‌పింగ్‌ పేర్కొన్నారు.
అయితే షీ జిన్‌పింగ్‌ న్యూఢిల్లీ పర్యటనకు, ఆ తర్వాత వాషింగ్టన్‌ పర్యటనకు మధ్య ఉన్న సమయాన్ని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నారు. భారత్‌తో సంబంధాలను మెరుగుపరచుకోవడం ద్వారా అమెరికాతో తన వ్యూహాత్మక పోటీ సమయంలో చైనాకు మరో దౌత్య మార్గం లభిస్తుందని విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. అదే సమయంలో అమెరికాతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే చైనాతోనూ సంబంధాలను నిర్వహించడం ద్వారా భారత్ తన స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్ని కొనసాగిస్తోంది.
వాణిజ్యం, సుంకాలు, అరుదైన ఖనిజాలు, కృత్రిమ మేధస్సు (AI), అధునాతన చిప్స్‌ వంటి టెక్నాలజీ అంశాలు కూడా ఇరువురు నేతల చర్చల్లో కీలకంగా ఉండనున్నాయి. ఇప్పటికే అమెరికా-చైనా మధ్య సాంకేతిక పోటీ కొనసాగుతోంది. ముఖ్యంగా AI, సెమీకండక్టర్లు, కీలక సరఫరా వ్యవస్థలపై ఇరుదేశాలు తమ ఆధిపత్యాన్ని పెంచుకునే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నాయి.
ఇరాన్ యుద్ధం కూడా ట్రంప్-షీ భేటీలో మరో కీలక అంశంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఇరాన్‌తో చైనాకు బలమైన ఆర్థిక, దౌత్య సంబంధాలు ఉన్నాయి. మరోవైపు ఇరాన్‌పై అమెరికా ఆంక్షలను కఠినతరం చేస్తోంది. దీంతో ఇరాన్ విషయంలో చైనాతో అమెరికాకు చర్చించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
అందుకే షీ జిన్‌పింగ్‌ న్యూఢిల్లీ నుంచి వాషింగ్టన్‌కు వెళ్లడం అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో ఆసక్తికరమైన పరిణామంగా మారింది. అధికారికంగా ట్రంప్-షీ చర్చల ప్రధాన అంశాలు అమెరికా-చైనా సంబంధాలే అయినప్పటికీ, భారత్ ప్రస్తుత వ్యూహాత్మక స్థానం కూడా ఈ చర్చలకు విస్తృత నేపథ్యంగా మారింది. అమెరికాతో రక్షణ, భద్రతా సంబంధాలు కొనసాగిస్తూనే రష్యా, ఇరాన్, చైనా వంటి దేశాలతోనూ భారత్ తన సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది.
మొత్తంగా చూస్తే.. షీ జిన్‌పింగ్‌ న్యూఢిల్లీ పర్యటన తర్వాత వాషింగ్టన్‌ పర్యటన చేయడం ద్వారా భారత్-అమెరికా-చైనా మధ్య ఉన్న వ్యూహాత్మక సమీకరణాలు మరోసారి అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. ట్రంప్-షీ చర్చల్లో వాణిజ్యం, టెక్నాలజీ, తైవాన్‌, ఇరాన్ ప్రధాన అంశాలుగా ఉండనున్నప్పటికీ.. ఈ సమావేశానికి ముందు షీ భారత్‌లో మోదీతో జరిపిన భేటీ కూడా చర్చల్లో పరోక్షంగా ప్రాధాన్యం పొందే అవకాశం ఉంది.