మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అటవీ శాఖ సిబ్బందికి విధి నిర్వహణలో తుపాకీ ఉపయోగించినప్పుడు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించింది. ఈ నిర్ణయం ఎన్నో ఏళ్లుగా పెండింగ్లో ఉంది. ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు జోక్యంతో దీనికి పరిష్కారం లభించింది.
అసలు సమస్య ఏమిటి?
అటవీ అధికారులు అక్రమ వేట, ఇసుక అక్రమ రవాణా, అడవుల నేరాలను అడ్డుకునే సమయంలో తుపాకులు ఉపయోగించాల్సి వస్తుంది. అయితే కాల్పుల్లో ఎవరైనా గాయపడినా, మరణించినా.. పోలీసు కేసులు, కొన్నిసార్లు హత్య కేసులు కూడా ఎదుర్కోవాల్సి వచ్చేది.
ఉదాహరణకు 2022లో విదిశా జిల్లాలోని లటేరి ప్రాంతంలో అటవీ సిబ్బంది కాల్పుల్లో ఒక గిరిజన యువకుడు మరణించగా, మరో ముగ్గురు గాయపడ్డారు. ఈ ఘటనలో రేంజ్ అధికారిపై హత్య కేసు నమోదైంది. దీంతో అటవీ సిబ్బంది తమ తుపాకులను అప్పగించి, చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించే వరకు గస్తీకి వెళ్లేందుకు నిరాకరించారు.
ఇప్పుడు ఏం మారింది?
ఆగస్టు 7న మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులతో ఫారెస్ట్ గార్డుల నుంచి చీఫ్ కన్జర్వేటర్ల వరకు, అలాగే టైగర్ రిజర్వ్ల ఫీల్డ్ డైరెక్టర్లకు ఈ రక్షణ వర్తిస్తుంది.
అంటే విధి నిర్వహణలో కాల్పుల ఘటన జరిగితే వెంటనే క్రిమినల్ చర్యలు లేదా FIR కాకుండా ముందుగా మేజిస్ట్రేట్ విచారణ జరగాల్సి ఉంటుంది.
సుప్రీంకోర్టు ఎందుకు జోక్యం చేసుకుంది?
చంబల్ నేషనల్ సాంక్చువరీలో అక్రమ ఇసుక తవ్వకాల కేసు విచారణ సందర్భంగా సుప్రీంకోర్టు జూలై 22న అటవీ శాఖ సిబ్బందికి కూడా BNSS కింద ఈ రక్షణను ఆలస్యం చేయకుండా కల్పించాలని సూచించింది. ఏప్రిల్లో అక్రమ ఇసుక తవ్వకాలను అడ్డుకునే సమయంలో మధ్యప్రదేశ్లో ఒక ఫారెస్ట్ గార్డు హత్యకు గురైన ఘటన కూడా ఈ అంశాన్ని తీవ్రంగా ముందుకు తెచ్చింది.
అయితే ఒక ఆందోళన కూడా ఉంది.
పోలీసులు, పారామిలటరీ వద్ద ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి వినియోగానికి కఠినమైన నియమాలు ఉన్నాయి. కానీ మధ్యప్రదేశ్ అటవీ శాఖ వద్ద ఉన్న 12 బోర్, .315, .32 వంటి ఆయుధాలు సాధారణ పౌరులకు కూడా అందుబాటులో ఉండే రకాలే. దీంతో ఆయుధాల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టేందుకు అటవీ శాఖ కూడా కఠినమైన నియమాలు రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉందనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే:
ఇప్పటివరకు “అడవిని కాపాడేందుకు తుపాకీ పట్టుకున్నా.. కాల్పులు జరిగితే కేసు భయం” అనే పరిస్థితి ఉండేది. ఇప్పుడు మధ్యప్రదేశ్లో విధి నిర్వహణలో తుపాకీ ఉపయోగించే అటవీ సిబ్బందికి చట్టపరమైన రక్షణ లభించింది.