భారత్లో ఏటా కోట్లాది మంది విద్యార్థులు డిగ్రీలు పూర్తి చేస్తున్నారు. కానీ చదివిన చదువుకు తగ్గ ఉద్యోగం పొందుతున్న వారి సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంది. నీతిఆయోగ్ తాజా నివేదిక ప్రకారం కేవలం 8.25 శాతం మంది గ్రాడ్యుయేట్లకే తమ అర్హతకు సరిపోయే ఉద్యోగాలు లభిస్తున్నాయి.
ఇక్కడ అసలు సమస్య నిరుద్యోగం ఒక్కటే కాదు. కాలేజీలో నేర్చుకుంటున్నది ఒకటి.. ఉద్యోగ మార్కెట్ కోరుకుంటున్న నైపుణ్యాలు మరోటి. ఈ రెండింటి మధ్య పెద్ద అంతరం ఏర్పడింది.
డిగ్రీ వస్తోంది.. ఉద్యోగం ఎందుకు రావడం లేదు?
నీతిఆయోగ్ ‘Reimagining Skilling for Viksit Bharat @2047’ నివేదికలో భారత ఉన్నత విద్యా వ్యవస్థలో చదువు–ఉద్యోగం మధ్య సంబంధం బలహీనంగా ఉందని పేర్కొంది.
దేశంలో సుమారు 3.4 కోట్ల మంది విద్యార్థులు UG కోర్సుల్లో చదువుతున్నారు. వీరిలో దాదాపు 1.13 కోట్లు BA చదువుతున్నారు. BA, BSc, BCom కలిపి చదువుతున్న వారి సంఖ్య 2 కోట్లకు పైగా ఉంది.
ఈ సాధారణ డిగ్రీలకు నేరుగా ఉద్యోగాలు లభించే అవకాశాలు తక్కువగా ఉంటున్నాయి. కొందరు విద్యార్థులు ఈ కోర్సులను ప్రధానంగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు అర్హత కోసం ఎంచుకుంటున్నారని నివేదిక చెబుతోంది.
డిగ్రీ కంటే ‘చేయగలిగే నైపుణ్యం’ ముఖ్యం
ఆర్థికశాస్త్రం చదివిన విద్యార్థికి సిద్ధాంతం తెలుసు. కానీ కంపెనీ ఆర్థిక పరిస్థితిని విశ్లేషించడం వచ్చా?
కామర్స్ చదివిన విద్యార్థికి అకౌంటింగ్ తెలుసు. కానీ Tally, Office applications వంటి ఉద్యోగంలో ఉపయోగపడే సాధనాలు వచ్చా?
పొలిటికల్ సైన్స్ చదివిన విద్యార్థికి రాజకీయ సిద్ధాంతాలు తెలుసు. కానీ రిసెర్చ్, పాలసీ అనాలిసిస్, పబ్లిక్ అఫైర్స్లో పని చేయగలడా?
ఇదే అసలు సమస్య.
సర్టిఫికెట్ ఉంది. కానీ ఆ సర్టిఫికెట్ వెనుక ఉద్యోగానికి అవసరమైన సామర్థ్యం ఉండకపోవచ్చు.
విద్యార్థులకు అసలు ఏం కావాలి?
నీతిఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం:
- 80% మంది విద్యార్థులు ప్రాక్టికల్ అనుభవం, పరిశ్రమల పరిచయం లేకపోవడాన్ని పెద్ద లోపంగా భావిస్తున్నారు.
- 34% మంది తమకు అవసరమైన నైపుణ్యాలు లేవని చెబుతున్నారు.
- 18% మంది ఇంటర్వ్యూ ప్రిపరేషన్ లోపాన్ని సమస్యగా చెబుతున్నారు.
- డిజిటల్, కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్లో కూడా లోపాలు ఉన్నాయి.
అంటే కాలేజీలో పుస్తకాలు చదవడం, పరీక్షలు రాయడం జరుగుతోంది. కానీ ఉద్యోగంలో ఎలా పనిచేయాలి? సమస్యను ఎలా పరిష్కరించాలి? కంపెనీ అవసరాలకు తగ్గట్టు ఎలా ఆలోచించాలి? అనే శిక్షణ తక్కువగా ఉంది.
అందుకే ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలపై ఇంత పోటీ
చదువు పూర్తయిన తర్వాత ప్రైవేట్ ఉద్యోగాలకు అవసరమైన నైపుణ్యాలు లేకపోవడం, ఉద్యోగ భద్రతపై ఆలోచనతో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల వైపు యువత ఎక్కువగా చూస్తోంది.
నీతిఆయోగ్ ప్రకారం 2024 నవంబర్ నుంచి 2025 జూలై మధ్య కేవలం 55,000 ప్రభుత్వ పోస్టులకు 1.86 కోట్ల దరఖాస్తులు వచ్చాయి.
అయితే ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ అభిప్రాయం ప్రకారం పరిష్కారం మరిన్ని ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు సృష్టించడం మాత్రమే కాదు. విద్యార్థులను ఉద్యోగం, వ్యాపారం, స్వయం ఉపాధి, కుటుంబ వ్యాపారం వంటి అనేక మార్గాలకు సిద్ధం చేయాలి.
కాలేజీకి.. కంపెనీకి మధ్య ‘బ్రిడ్జ్’ కావాలి
కాలేజీ చదువు పూర్తయ్యే సమయానికి విద్యార్థికి కేవలం డిగ్రీ కాకుండా:
ఇంటర్న్షిప్
ప్రాక్టికల్ ట్రైనింగ్
ఇండస్ట్రీ ఎక్స్పోజర్
మాక్ ఇంటర్వ్యూలు
CV తయారీ
డిజిటల్ స్కిల్స్
కమ్యూనికేషన్ స్కిల్స్
కూడా ఉండాలి.
ఇంటర్న్షిప్లు, అప్రెంటిస్షిప్లు ఈ లోటును భర్తీ చేయగలవని నీతిఆయోగ్ చెబుతోంది. అయితే అవి పేరుకే కాకుండా విద్యార్థి నిజంగా పని నేర్చుకునేలా ఉండాలని సూచించింది.
భారత్లో ఇక ప్రశ్న “ఎంతమంది విద్యార్థులు కాలేజీల్లో చేరుతున్నారు?” అనేది కాదు.
అసలు ప్రశ్న ఇదే..
“డిగ్రీ చేతిలోకి వచ్చినప్పుడు వాళ్లు ఏ పని చేయగలరు?” అనేదే అసలు ప్రశ్న.
చదువు ఉద్యోగానికి దారి చూపాలి.
డిగ్రీ నైపుణ్యానికి గుర్తుగా మారాలి.
కాలేజీ నుంచి బయటకు వచ్చే విద్యార్థి ఉద్యోగం కోసం వెతకడమే కాదు.. ఉద్యోగం సృష్టించే స్థాయికి ఎదగాలి.
నీతిఆయోగ్ నివేదిక లేవనెత్తిన ప్రధాన సందేశం ఇదే.