“న్యాయం చేయండి… లేక చంపేయండి”

చితిపై పడుకుని వినూత్న నిరసన

కెన్–బేత్వా నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టు: న్యాయమైన పరిహారం కోసం గిరిజన కుటుంబాల పోరాటం

భారతదేశంలో తొలి కెన్–బేత్వా నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టు మధ్యప్రదేశ్‌లోని బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతంలో వేగంగా అమలవుతోంది. అయితే ఈ ప్రాజెక్టు కారణంగా వేలాది గిరిజన కుటుంబాలు తమ ఇళ్లు, భూములు కోల్పోయే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ముఖ్యంగా దౌధన్ (Daudhan) ఆనకట్ట నిర్మాణం వల్ల ఛతర్‌పూర్, పన్నా జిల్లాల్లోని అనేక గ్రామాలు నిర్వాసితులవుతున్నాయి. దీంతో బాధిత గిరిజనులు న్యాయమైన పరిహారం, సరైన పునరావాసం కోసం ఉద్యమం చేపట్టారు.

గిరిజనుల ఆరోపణల ప్రకారం, ప్రభుత్వం ప్రకటించిన పరిహారం అందరికీ సమానంగా అందడం లేదు. కొన్ని కుటుంబాలకు తక్కువ మొత్తం మాత్రమే జమ చేయగా, మరికొన్ని కుటుంబాలకు ఇప్పటికీ ఎలాంటి పరిహారం అందలేదని వారు చెబుతున్నారు. తమ భూమికి బదులుగా భూమి, గ్రామానికి బదులుగా గ్రామం ఇవ్వాలని, మహిళలకు కూడా సమాన హక్కులతో పరిహారం చెల్లించాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు.

ఈ సమస్యపై గిరిజనులు వినూత్న రీతిలో నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. “న్యాయం చేయండి… లేక చంపేయండి” అనే నినాదాలతో చితులపై పడుకుని ప్రతీకాత్మక నిరసనలు నిర్వహించారు. తమ సమస్యలను ప్రభుత్వం పట్టించుకోవడం లేదని, స్థానికేతరులకు కూడా అక్రమంగా పరిహారం చెల్లించారనే ఆరోపణలపై విచారణ జరపాలని కోరుతున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టు పర్యావరణపరంగానూ వివాదాస్పదమైంది. ఎందుకంటే దౌధన్ ఆనకట్ట పన్నా పులుల అభయారణ్యం (Panna Tiger Reserve) పరిధిలో నిర్మించబడుతోంది. దీని వల్ల అడవులు మునిగిపోవడం, వన్యప్రాణుల నివాస ప్రాంతాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉందని పర్యావరణవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఇదిలా ఉండగా, ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా బుందేల్‌ఖండ్‌లోని కరవు ప్రాంతాలకు తాగునీరు, సాగునీరు అందుతుందని, లక్షలాది మందికి ప్రయోజనం చేకూరుతుందని చెబుతోంది. అయితే ప్రాజెక్టు వల్ల నష్టపోతున్న గిరిజన కుటుంబాలకు సముచిత పరిహారం, పారదర్శక పునరావాసం కల్పించిన తర్వాతే పనులు కొనసాగించాలని బాధితులు పట్టుదలగా డిమాండ్ చేస్తున్నారు.