ఇండోనేషియాలోని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పర్యాటక ద్వీపం బాలి ప్రస్తుతం తీవ్రమైన నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ఒకప్పుడు పచ్చని వరి పొలాలతో కళకళలాడిన ఈ ద్వీపంలో ఇప్పుడు హోటళ్లు, రిసార్టులు, విల్లాలు, కో-వర్కింగ్ కేంద్రాలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. దీంతో రైతులకు, గ్రామాలకు అందాల్సిన నీరు పర్యాటక రంగానికి మళ్లిపోతోందని స్థానికులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
52 ఏళ్ల రైతు ఇ పుటు పార్టాయాసా చెబుతూ, “15 ఏళ్ల క్రితం మా పొలాలకు ప్రతిరోజూ నీరు వచ్చేది. ఇప్పుడు ఎండాకాలంలో నీటి కోసం ఎదురుచూడాల్సి వస్తోంది. కంపెనీలు మా నీటిని తీసుకుని పర్యాటక ప్రాంతాలకు పంపుతున్నాయి” అని వాపోయాడు. ఒకప్పుడు నది నీటిని తాగేవాళ్లమని, ఇప్పుడు తాగునీటిని కూడా కొనాల్సిన పరిస్థితి వచ్చిందని చెప్పాడు.
వెయ్యేళ్ల చరిత్ర కలిగిన నీటి పంపిణీ వ్యవస్థ క్షీణిస్తోంది
బాలీలో తొమ్మిదో శతాబ్దం నుంచే ‘సుబాక్’ అనే సంప్రదాయ నీటి పంపిణీ వ్యవస్థ అమలులో ఉంది. రైతులు, దేవాలయాలు కలిసి నీటిని సమానంగా పంచుకునే ఈ వ్యవస్థను యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా కూడా గుర్తించింది. కానీ పర్యాటక విస్తరణ కారణంగా ఈ సంప్రదాయం బలహీనపడుతోంది.
వరి పొలాలు మాయమవుతున్నాయి
గత ఐదేళ్లలోనే బాలి దాదాపు 6,500 హెక్టార్ల వరి భూమిని కోల్పోయింది. ఆ భూముల స్థానంలో రిసార్టులు, విల్లాలు, రెస్టారెంట్లు, జిమ్లు, వాణిజ్య భవనాలు నిర్మించబడ్డాయి. వరి పొలాలు కేవలం ఆహారం పండించే భూములు మాత్రమే కాదు, వర్షపు నీటిని భూగర్భంలోకి చొరబెట్టి నిల్వ చేసే సహజ వ్యవస్థ కూడా. అవి కాంక్రీటుగా మారడంతో భూగర్భ జలాలు వేగంగా తగ్గిపోతున్నాయి.
పర్యాటకుల నీటి వినియోగం స్థానికుల కంటే ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ
2024లో బాలి ద్వీపానికి 1.6 కోట్లకుపైగా పర్యాటకులు వచ్చారు. ప్రస్తుతం బాలి మంచినీటిలో 65 శాతానికి పైగా పర్యాటక రంగమే వినియోగిస్తోంది.
- ఒక రిసార్ట్లో ఉండే పర్యాటకుడు రోజుకు 2,000 నుంచి 4,000 లీటర్ల నీటిని వినియోగిస్తాడు.
- కానీ సాధారణ బాలి నివాసి రోజుకు కేవలం 30 నుంచి 50 లీటర్ల నీటితోనే జీవనం సాగిస్తున్నాడు.
గ్రామాల్లో నీటి కోసం ఎదురుచూపులు
ఉలువాటు ప్రాంతానికి చెందిన కడెక్ సిస్కా కుటుంబం ప్రభుత్వ నీటి సరఫరాపైనే ఆధారపడుతోంది. కొన్నిరోజుల్లో కేవలం గంటపాటు మాత్రమే నీరు వస్తుంది. ఆ సమయంలో దొరికినన్ని పాత్రలు నింపుకుంటారు. నీరు రాకపోతే ట్యాంకర్ల ద్వారా నీటిని కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది. అదే సమయంలో సమీపంలోని విలాసవంతమైన రిసార్టులకు రోజుకు పది వరకు ట్యాంకర్లు నీటిని సరఫరా చేస్తున్నాయి.
అనుమతుల పేరుతో భూగర్భ జలాల దోపిడీ
బాలీలో వేల సంఖ్యలో నీటి వ్యాపారాలు నడుస్తున్నాయని, వాటిలో చాలా వరకు సరైన అనుమతులు లేకుండానే భూగర్భ జలాలను తీసి హోటళ్లకు విక్రయిస్తున్నట్లు పర్యావరణ సంస్థలు చెబుతున్నాయి. దీనివల్ల భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోవడమే కాకుండా, సముద్రపు ఉప్పునీరు లోపలికి చొచ్చుకువచ్చి బావుల నీరు కూడా ఉప్పగా మారుతోంది.
పర్యాటక అభివృద్ధికి పరిమితులు అవసరం
బాలి ప్రజాప్రతినిధి నిలుహ్ జెలాంటిక్ కొత్త హోటళ్ల నిర్మాణంపై తాత్కాలిక నిషేధం విధించాలని, భూగర్భ జలాల వినియోగంపై కఠిన నియంత్రణలు అమలు చేయాలని కోరుతున్నారు. “పర్యాటక ఆదాయం కోసం స్థానిక ప్రజల జీవనాధారమైన నీటిని త్యాగం చేయకూడదు” అని ఆమె హెచ్చరించారు.
ప్రకృతిని కాపాడుతున్న నీటి పూజారి
మరోవైపు నీటి పూజారి రుడి పాక్కు కోట్ల రూపాయల ఆఫర్లు వచ్చినప్పటికీ తన భూమిని అమ్మేందుకు నిరాకరించారు. “ఈ పచ్చదనాన్ని రాబోయే తరాల కోసం కాపాడాలి. భూమి, నీరు, ప్రకృతి మా జీవితంలో భాగం” అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.