భారత్ ప్రపంచంలోనే వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటి. సంపన్నులు, మధ్యతరగతి వినియోగదారులు పెరుగుతున్నప్పటికీ, అనేక అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు తమ భారత రిటైల్ బ్యాంకింగ్ (సేవింగ్స్ ఖాతాలు, వ్యక్తిగత రుణాలు, క్రెడిట్ కార్డులు, వెల్త్ మేనేజ్మెంట్) వ్యాపారాలను విక్రయిస్తున్నాయి. తాజాగా డాయిచ్ బ్యాంక్ తన భారత రిటైల్, ప్రైవేట్ బ్యాంకింగ్, వెల్త్ మేనేజ్మెంట్ వ్యాపారాన్ని కొటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్కు విక్రయించడం దీనికి తాజా ఉదాహరణ.
ఎందుకు విక్రయిస్తున్నాయి?
1 దేశీయ బ్యాంకుల తీవ్రమైన పోటీ
భారతీయ ప్రైవేట్ బ్యాంకులు, ప్రభుత్వ బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ సంస్థలు ఇప్పటికే విస్తృతమైన శాఖలు, డిజిటల్ సేవలు, తక్కువ ఖర్చుతో వినియోగదారులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. విదేశీ బ్యాంకులకు ఈ పోటీని ఎదుర్కోవడం కష్టమవుతోంది.
2 అధిక పెట్టుబడి – తక్కువ లాభాలు
రిటైల్ బ్యాంకింగ్లో విజయవంతం కావాలంటే వేలాది శాఖలు, ఏటీఎంలు, సాంకేతిక వేదికలు, పెద్ద ఉద్యోగ బృందం అవసరం. దీనికి భారీ పెట్టుబడి పెట్టాల్సి వస్తుంది. కానీ ఆశించిన స్థాయిలో లాభాలు రావడం లేదు.
3 కఠిన నియంత్రణలు
భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో విదేశీ బ్యాంకులు విస్తరించడానికి అనేక నియంత్రణలు, అనుమతులు, మూలధన నిబంధనలు ఉన్నాయి. ఇవి వారి వ్యాపార విస్తరణను మందగింపజేస్తాయి.
4 ప్రధాన వ్యాపారాలపై దృష్టి
చాలా గ్లోబల్ బ్యాంకులు ఇప్పుడు సాధారణ ప్రజలకు సేవలు అందించే రిటైల్ బ్యాంకింగ్ కంటే, పెద్ద కంపెనీలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంకింగ్, వెల్త్ మేనేజ్మెంట్ వంటి అధిక లాభాల రంగాలపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తున్నాయి.
భారత్కు నష్టం జరుగుతుందా?
పెద్దగా కాదు. విదేశీ బ్యాంకులు బయటకు వెళ్లినా, వారి వ్యాపారాలను భారతీయ బ్యాంకులు కొనుగోలు చేసి కొనసాగిస్తున్నాయి. దీంతో ఖాతాదారులకు సేవలు కొనసాగుతాయి. అదే సమయంలో భారతీయ బ్యాంకులు తమ మార్కెట్ వాటాను మరింత పెంచుకుంటున్నాయి.
Briefly
భారత్లో అవకాశాలు అపారంగా ఉన్నప్పటికీ, తీవ్ర పోటీ, కఠిన నియంత్రణలు, అధిక నిర్వహణ వ్యయం, తక్కువ లాభదాయకత కారణంగా అనేక విదేశీ బ్యాంకులు రిటైల్ బ్యాంకింగ్ నుంచి వైదొలుగుతున్నాయి. అయితే అవి పూర్తిగా భారత్ను విడిచిపెట్టడం లేదు; ఎక్కువ లాభాలున్న కార్పొరేట్, ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంకింగ్ వంటి రంగాలపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి.