వృద్ధాప్యం అనేది జీవితంలో సహజమైన దశ. కానీ ఈ దశలో చాలా మంది ఎదుర్కొనే అతిపెద్ద సమస్య అనారోగ్యం కాదు… ఒంటరితనం. కుటుంబ సభ్యులు ఉన్నా, మాట్లాడేందుకు ఎవ్వరూ లేకపోవడం, తనను అర్థం చేసుకునే వ్యక్తి దూరమవడం, జీవిత భాగస్వామిని కోల్పోవడం, పిల్లలు ఉద్యోగాల కోసం వేరే నగరాలు లేదా దేశాలకు వెళ్లిపోవడం వంటి పరిస్థితులు వృద్ధుల్లో తీవ్రమైన ఏకాంత భావనను పెంచుతున్నాయి.
ఒంటరితనం అంటే కేవలం ఒంటరిగా ఉండటం కాదు. చుట్టూ మనుషులు ఉన్నప్పటికీ, తనను పట్టించుకునే వారు లేరనే భావన కలగడమే నిజమైన ఒంటరితనం. ఈ భావన మానసిక ఆరోగ్యాన్నే కాదు, శారీరక ఆరోగ్యాన్నీ దెబ్బతీస్తుంది. దీర్ఘకాలిక ఒంటరితనం వల్ల డిప్రెషన్, జ్ఞాపకశక్తి క్షీణించడం, గుండె జబ్బులు, నిద్రలేమి, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం వంటి సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
ఒకప్పుడు ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ వృద్ధులకు బలమైన భావోద్వేగ ఆధారంగా ఉండేది. ఇప్పుడు చిన్న కుటుంబాలు, ఉద్యోగాల కోసం వలసలు, వేగవంతమైన జీవనశైలి కారణంగా వృద్ధులు కుటుంబంలోనే ఒంటరిగా మారుతున్నారు. పిల్లలు ప్రేమ లేక కాదు, పరిస్థితుల వల్ల దూరంగా ఉండాల్సి వస్తోంది. అయినప్పటికీ, ఆ దూరం వల్ల పెద్దల్లో ఒంటరితనం మరింత పెరుగుతోంది.
వృద్ధుల్లో చాలామంది తమ సమస్యలను బయటకు చెప్పరు. కుటుంబ సభ్యులకు భారం కాకూడదనే భావనతో తమ బాధను మనసులోనే దాచుకుంటారు. ఫలితంగా వారు క్రమంగా సామాజిక సంబంధాలకు దూరమై, ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయి, జీవితంపై ఆసక్తిని కూడా తగ్గించుకుంటారు.
ఈ సమస్యకు పరిష్కారం కేవలం వైద్యం కాదు. కుటుంబ సభ్యులు ప్రతిరోజూ కొంత సమయం కేటాయించి మాట్లాడటం, వారి అభిప్రాయాలను గౌరవించడం, మనవలు–మనవరాళ్లతో సమయం గడిపేలా చేయడం, స్నేహితులు, బంధువులతో సంబంధాలు కొనసాగించేందుకు ప్రోత్సహించడం వంటి చిన్నచిన్న చర్యలే పెద్ద మార్పును తీసుకురాగలవు.
సమాజం కూడా ఇందులో తన పాత్ర పోషించాలి. వృద్ధుల కోసం కమ్యూనిటీ కార్యక్రమాలు, సీనియర్ సిటిజన్ క్లబ్బులు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, స్వచ్ఛంద సేవా అవకాశాలు పెరిగితే వారు సమాజంతో అనుబంధాన్ని కొనసాగించగలరు. ఒంటరితనాన్ని తగ్గించడంలో ఇవి ఎంతో ఉపయోగపడతాయి.
వృద్ధాప్యంలో మనిషికి అత్యంత అవసరమైంది మందులు కాదు… మనస్ఫూర్తిగా పలకరించే ఒక మాట, ఆప్యాయంగా పలకరించే ఒక మనిషి, తనను గుర్తుంచుకునే ఒక కుటుంబం. ఎందుకంటే వృద్ధాప్యంలో శరీరం కంటే ముందు ఒంటరితనమే మనసును అలసిపోనిచేస్తుంది.