భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ఇస్రో)లో అనుభవజ్ఞులైన శాస్త్రవేత్తలు పెద్ద సంఖ్యలో రాజీనామాలు చేయడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ముఖ్యంగా గగన్యాన్ వంటి దేశానికి అత్యంత కీలకమైన మిషన్లలో పనిచేస్తున్న శాస్త్రవేత్తలు సంస్థను వీడుతుండటంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది.
ఇకపై గగన్యాన్ సహా వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన అంతరిక్ష ప్రాజెక్టుల్లో పనిచేస్తున్న గ్రూప్–ఏ శాస్త్ర, సాంకేతిక సిబ్బంది రాజీనామాలు లేదా స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ దరఖాస్తులను ఇస్రో కేంద్రాల డైరెక్టర్లు సాధారణంగా ఆమోదించలేరు. ఇలాంటి దరఖాస్తులన్నింటినీ ఇకపై తుది నిర్ణయం కోసం అంతరిక్ష శాఖ (Department of Space–DoS)కు పంపాల్సి ఉంటుంది.
జూలై 14న జారీ చేసిన అంతర్గత మెమోరాండం ద్వారా ఈ కొత్త నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
100 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు వైదొలిగినట్లు సమాచారం
గత కొన్ని నెలల్లో ఇస్రోకు చెందిన 100 మందికి పైగా శాస్త్రవేత్తలు, సాంకేతిక నిపుణులు సంస్థను వీడినట్లు సమాచారం. సంఖ్య పరంగా ఇది పెద్దగా కనిపించకపోయినా, కీలక మిషన్లలో పనిచేసే అనుభవజ్ఞులైన నిపుణులు వెళ్లిపోవడం వల్ల ఆయా ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని అధికారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.
గగన్యాన్ వంటి మిషన్లకు సంవత్సరాల అనుభవం, ప్రత్యేకమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కలిగిన శాస్త్రవేత్తలు అత్యంత అవసరం. వారు సంస్థను విడిచిపెడితే ఆ నైపుణ్యాన్ని తిరిగి భర్తీ చేయడం అంత సులభం కాదు.
పాత విధానానికి మార్పు
2020లో అమల్లోకి వచ్చిన వికేంద్రీకృత విధానం ప్రకారం కొన్ని సందర్భాల్లో ఇస్రో కేంద్రాల డైరెక్టర్లకు రాజీనామాలు, స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణలను ఆమోదించే అధికారం ఉండేది. అయితే తాజా నిర్ణయంతో ఆ అధికారాన్ని కేంద్రీకరించారు.
ఇక కీలక మిషన్లలో పనిచేస్తున్న శాస్త్రవేత్తల ఉద్యోగ విరమణకు సంబంధించిన తుది నిర్ణయం అంతరిక్ష శాఖ స్థాయిలోనే తీసుకోనుంది.
ఇస్రోలో అనుభవజ్ఞులైన మానవ వనరులను కాపాడుకోవడం, గగన్యాన్ వంటి జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రాజెక్టుల పనిలో అంతరాయం రాకుండా చూడటమే ఈ నిర్ణయం ప్రధాన ఉద్దేశం.