భారత కాపీరైట్ చట్టంలో అత్యంత కీలకమైన కేసు
భారతీయ సినీ సంగీత ప్రపంచంలో ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు Ilaiyaraaja మరియు ప్రముఖ సంగీత సంస్థ Saregama మధ్య కాపీరైట్ హక్కులపై కొనసాగుతున్న న్యాయపోరాటం ఇప్పుడు కీలక దశకు చేరుకుంది. ఈ కేసు అసలు విషయం ఏమిటంటే – ఒక పాటలో సంగీత బాణీపై హక్కులు ఎవరివి? ఆ పాట రికార్డింగ్పై హక్కులు ఎవరివి?
వివాదం ఎలా మొదలైంది?
1980లలో ఇళయరాజా స్వరపరిచిన అనేక సినిమా పాటల రికార్డింగ్ హక్కులు అప్పటి నిర్మాతల నుంచి సరేగమాకు బదిలీ అయ్యాయి.
తర్వాత, ఆ పాత పాటల బాణీలను కొత్త సినిమాల్లో లేదా కొత్త రూపంలో ఉపయోగించేందుకు ఇళయరాజా అనుమతులు ఇవ్వడం ప్రారంభించారు.
దీనిపై సరేగమా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది.
సరేగమా వాదన ఏమిటి?
- ఆ సినిమా పాటల సౌండ్ రికార్డింగ్ (అసలు రికార్డు చేసిన పాట)పై తమకే పూర్తి కాపీరైట్ ఉందని చెబుతోంది.
- అందువల్ల తమ అనుమతి లేకుండా ఆ పాటలను మళ్లీ ఉపయోగించడానికి లేదా వాణిజ్యపరంగా వినియోగించడానికి ఎవరికి హక్కు లేదని వాదిస్తోంది.
ఇళయరాజా వాదన ఏమిటి?
- తాను ఆ పాటలకు సంగీతం సృష్టించిన వ్యక్తినని, అందువల్ల సంగీత బాణీ (Musical Composition)పై తనకే కాపీరైట్ హక్కు కొనసాగుతుందని చెబుతున్నారు.
- పాట సినిమా కోసం రూపొందించినా, సంగీత స్వరకల్పనపై తన హక్కు పూర్తిగా పోదని వాదించారు.
కోర్టు ఏమి చెప్పింది?
Delhi High Court ఈ వివాదంలో కీలకమైన స్పష్టత ఇచ్చింది.
కోర్టు అభిప్రాయం ప్రకారం:
- సంగీత బాణీ (Musical Composition)పై ఇళయరాజాకు హక్కులు ఉంటాయి.
- కానీ అసలు సౌండ్ రికార్డింగ్ (Original Sound Recording)పై హక్కులు సరేగమాకే ఉంటాయి.
- అంటే, బాణీపై ఒకరి హక్కులు, రికార్డింగ్పై మరొకరి హక్కులు ఒకేసారి ఉండవచ్చు.
- అయితే, ఇళయరాజా తనకు లేని రికార్డింగ్ లేదా సాహిత్య హక్కులను ఇతరులకు ఇవ్వలేరు.
ప్రస్తుతం పరిస్థితి
ఇటీవల ఢిల్లీ హైకోర్టు, 134 పాత సినిమా పాటలకు సంబంధించిన వివాదం పూర్తిగా తేలే వరకు, ఇళయరాజా ఆ పాటలకు కొత్త లైసెన్సులు ఇవ్వకుండా మధ్యంతర ఆదేశాలను కొనసాగించింది. తుది తీర్పు ఇంకా రావాల్సి ఉంది.
ఈ కేసు ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
ఈ తీర్పు వల్ల భవిష్యత్తులో భారతీయ సినీ సంగీత రంగంలో:
- సంగీత దర్శకుల హక్కులు,
- నిర్మాతల హక్కులు,
- రికార్డింగ్ కంపెనీల హక్కులు
ఎలా వేర్వేరుగా ఉంటాయో స్పష్టత వస్తుంది. అందుకే ఈ కేసును భారత కాపీరైట్ చట్టంలో అత్యంత కీలకమైన కేసులలో ఒకటిగా భావిస్తున్నారు.